Wprowadź do płodozmianu grykę

8 Listopada 2019

Wadliwe zmianowanie roślin, spowodowane najczęściej zbyt dużym udziałem zbóż, niekiedy również roślin z rodziny kapustowatych (rzepak, gorczyce, kalafior, brokuł, kapusty) w strukturze upraw, a w konsekwencji ich częsta uprawa po sobie, prowadzi do coraz większej presji chorób i szkodników na danym obszarze. W naszym kraju te dwie grupy roślin stanowią łącznie ponad 80% powierzchni zasiewów. Wobec wprowadzenia w UE (w tym w Polsce) obligatoryjnej integrowanej ochrony roślin, preferowane są metody niechemiczne w zwalczaniu chorób i szkodników. Wśród nich racjonalne następstwo roślin, przede wszystkim większy udział w zmianowaniu gatunków z innych rodzin botanicznych.

Jednym z takich gatunków może być gryka, uprawiana zarówno w plonie głównym na nasiona, ewentualnie jako nawóz zielony w międzyplonach. Gryka należy do klasy dwuliściennych, rodziny rdestowatych. Przy jej uprawie można uzyskać dodatkowe dopłaty w ramach działania – Rolnictwo zrównoważone, pakiet 6 „Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie”. Wysokość dopłaty jest zależna od kierunku produkcji i wynosi przy jej uprawie na cele konsumpcyjne 750 zł/ha, a przy produkcji materiału siewnego – 1000 zł/ha. Dopłata przysługuje do maksymalnej powierzchni wynoszącej 5 ha. Areał uprawy gryki w Polsce jest niewielki, wynosi zaledwie około 60 tys. ha, z dominacją na wschodzie kraju. Przeciętne plony nasion (orzeszków) w warunkach produkcyjnych oscylują od 0,8 do 1,5 t/ha i są bardzo zmienne pomiędzy latami. W doświadczeniach COBORU, a więc przy prawidłowej agrotechnice, ale też sprzyjającym przebiegu pogody plony dochodzą, a niekiedy przekraczają 3 t/ha. Taki poziom uzyskują też w „dobrych” latach niektórzy rolnicy.

Zalety uprawy gryki 
♦ Wykazuje właściwości fitosanitarne „lecząc” glebę i uprawiane rośliny (podstawowe zboża, rzepak) z chorób grzybowych, w tym podstawy źdźbła, działa niekorzystnie na nicienie, ale także inne szkodniki glebowe, np. pędraki.
♦ Pozostawia bardzo dobre stanowisko (czyste – wolne od chwastów, patogenów i szkodników) dla zbóż i rzepaku.
♦ Jest cenną rośliną miododajną, chętnie oblatywaną i zapylaną przez pszczoły. W przeliczeniu na 1 ha pozyskują one do 150 kg (przeciętnie 40–80 kg) miodu wartościowego pod względem smakowym, odżywczym i leczniczym.
♦ Kasza lub mąka gryczana nie zawierają glutenu, dlatego wykorzystywane są do produkcji specjalnej (funkcjonalnej) żywności dla chorych na niektóre choroby metaboliczne, np. celiakię. Nasiona zawierają przeciętnie 13–15% łatwo przyswajalnego, a przy tym wartościowego białka (korzystny skład aminokwasowy), 65–70% skrobi, 2,5–3% tłuszczu, 1,2% błonnika oraz 2–2,25% składników popielnych (w tym fosfor, potas, wapń i żelazo), poza tym witaminy, głównie z grupy B oraz P i E. 
♦ Gryka zawiera też rutynę, czyli specjalny związek chemiczny wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym, uszczelniający naczynia krwionośne oraz wykazujący działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające (neutralizujące szkodliwe dla organizmu wolne rodniki).
♦ Można ją zaliczyć do roślin ekologicznych, gdyż w niewielkim stopniu porażana jest przez patogeny i opanowywana przez szkodniki. Dobrze prowadzona plantacja radzi sobie dość dobrze z zachwaszczeniem, nie wymaga też dużych dawek nawozów mineralnych. Stąd stosowane w większym nasileniu w innych uprawach – chemiczne środki produkcji, w uprawie gryki są zbędne.

O powodzeniu uprawy decyduje pogoda
Gryka nie ma wprawdzie dużych wymagań glebowych, natomiast duże cieplne i wodne, co wynika m.in. ze słabo rozbudowanego systemu korzeniowego. Słabiej ukorzenia się zwłaszcza przy późniejszym wysiewie nasion w...

Ten artykuł jest dostępny tylko dla zalogowanych użytkowników.
Chcesz mieć nieograniczony dostęp do wszystkich treści w serwisie E-pole? Dokonaj bezpłatnej rejestracji i korzystaj z naszej bazy publikacji, narzędzi oraz szkoleń online.
Najnowsze artykuły

Kiszonka z traw – jak ją dobrze przechować?

W gospodarstwach mlecznych najważniejszym zadaniem hodowców jest zapewnienie odpowiedniej bazy żywieniowej, aby wykarmić zwierzęta przez cały rok. Dlatego w planowaniu rocznym należy przeliczyć ilość niezbędnej paszy i przeznaczyć na jej zasiewy odpowiedni areał gruntów. Trzeba także przemyśleć, jak odpowiednio ją przechować, aby przez cały rok była dostępna i smakowita.

11 Czerwca 2024

Groźne szkodniki w młodej kukurydzy

Już od momentu wysiewu ziarna kukurydzy do gleby zaczynają jej zagrażać szkodniki, wśród których dominują owady. O ile roślina ta, tworząc ogromną biomasę, jest w stanie wiele wytrzymać w pełni wegetacji, tak początkowy okres jej rozwoju pod kątem podatności na zagrożenia ze strony agrofagów należy uznać za „krytyczny”.

23 Maja 2024

Nawożenie azotowe i dokarmianie nalistne ziemniaka

W uprawie ziemniaka odmian wcześniejszych zalecane są niższe dawki azotu w stosunku do odmian późniejszych. W trakcie wegetacji dokarmianie nalistne prowadzi się głównie w oparciu o azot, magnez i siarkę, nie zapominając o manganie i borze.

23 Maja 2024
USTAWIENIA PLIKÓW COOKIE

Na naszych stronach internetowych wykorzystujemy technologie internetowe różnego rodzaju – własne i od osób trzecich – w tym pliki cookie, aby zoptymalizować Państwa doświadczenia. Oprócz technologii internetowych, które są niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strony www, obejmują to również technologie internetowe do analityki internetowej i wyświetlania ukierunkowanych reklam. Korzystanie z nich jest dobrowolne i wymaga Państwa zgody. Użytkownik może w każdej chwili wycofać swoją zgodę ze skutkiem na przyszłość lub zmienić ustawienia pod linkiem „Zmień moje preferencje” lub bezpośrednio w przeglądarce internetowej.

Dodatkowe informacje na temat przetwarzania danych i zawartości technologii internetowych można znaleźć w naszej polityce prywatności oraz polityce dotyczącej plików cookie.