Septorioza liści i plew, rdza brunatna i żółta – niebezpieczne choroby zbóż

11 Kwietnia 2021

Septorioza liści i plew oraz rdza brunatna i żółta to niebezpieczne choroby zbóż. Lekceważąc ich występowanie, nie można liczyć na dobry ilościowo i jakościowo plon. Choroby te przy silnym porażeniu plantacji mogą całkowicie zniweczyć zbiory. 

Tekst i zdjęcia: Katarzyna Szulc

Septorioza paskowana liści pszenicy (Zymoseptoria tritici) –pierwsze objawy choroby pojawiają się jesienią na siewkach pszenicy. Patogen atakuje liścienie, łodyżki i liście właściwe. Objawami są zaokrąglone plamy na liściach, początkowo barwy żółtozielonej, często otoczone chlorotyczną obwódką. Starsze są nekrotyczne, biało szare, uwidoczniają się na nich czarne piknidia. Silnie porażone liście zamierają. Wiosną obserwujemy początkowo niewielkie, jasnobrązowe, wydłużone plamy pomiędzy nerwami liści. Nekrotyczne plamy powiększają się, zlewają ze sobą i z czasem zajmują coraz większą powierzchnię liścia. Na nich wzdłuż nerwów liści uwidaczniają się ciemne piknidia. Dochodzi wówczas do przedwczesnego zasychania i zamierania liści. Septorioza paskowana liści pszenicy powoduje skrócenie kłosa, spadek liczby ziaren w kłosie i zmniejszenie masy tysiąca ziaren. Silnie osłabione rośliny mają trudności z przezimowaniem. Na skutek porażenia, straty w plonach mogą sięgać blisko 50 proc. Do ochrony przed septoriozą paskowaną liści pszenicy wykorzystujemy substancje czynne (s.cz.) z grupy strobiluryn (np. azoksystrobina, trifloksystrobina), triazoli (np. protiokonazol, epoksykonazol, tebukonazol, tetrakonazol), karboksyamidów (np. biksafen, fluksapyroksad, benzowindyflupyr) oraz mieszaniny tych s.cz.

Próg ekonomicznej septoriozy liści pszenicy (według IOR):

- w fazie krzewienia (BBCH 21-29), gdy występuje 30-50 proc. porażonych liści z pierwszymi objawami, kiedy obserwuje się jedną lub dwie plamy na liściu rozkrzewionej rośliny lub 1 proc. liści z owocnikami i utrzymuje się wysoka wilgotność powietrza;

- w fazie strzelania w źdźbło (BBCH 31-39), gdy obserwujemy 10-20 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego (w intensywnej uprawie jest to 10 proc. porażonej powierzchni liścia) lub 1 proc. liści z owocnikami;

- w fazie kłoszenia (BBCH 51-59), gdy obserwujemy 5-10 proc. porażonej powierzchni liścia flagowego lub 1 proc. liści z owocnikami.

Septorioza paskowana liści pszenicy, Fot. Katarzyna Szulc

Septorioza plew (Parastagonospora nodorum) występuje od początku wegetacji roślin. Jeśli do siewu użyto zakażonego ziarna, to chorobotwórczy patogen wywołuje zgorzel siewek. Może przenosić się na rośliny z resztek pożniwnych. W okresie...

Ten artykuł jest dostępny tylko dla zalogowanych użytkowników.
Chcesz mieć nieograniczony dostęp do wszystkich treści w serwisie E-pole? Dokonaj bezpłatnej rejestracji i korzystaj z naszej bazy publikacji, narzędzi oraz szkoleń online.
Najnowsze artykuły

Groźne szkodniki w młodej kukurydzy

Już od momentu wysiewu ziarna kukurydzy do gleby zaczynają jej zagrażać szkodniki, wśród których dominują owady. O ile roślina ta, tworząc ogromną biomasę, jest w stanie wiele wytrzymać w pełni wegetacji, tak początkowy okres jej rozwoju pod kątem podatności na zagrożenia ze strony agrofagów należy uznać za „krytyczny”.

23 Maja 2024

Nawożenie azotowe i dokarmianie nalistne ziemniaka

W uprawie ziemniaka odmian wcześniejszych zalecane są niższe dawki azotu w stosunku do odmian późniejszych. W trakcie wegetacji dokarmianie nalistne prowadzi się głównie w oparciu o azot, magnez i siarkę, nie zapominając o manganie i borze.

23 Maja 2024

Choroby i szkodniki kukurydzy

W kukurydzy infekowane mogą być wszystkie części rośliny, od korzeni po kolby. Najgroźniejsze wywołują grzyby z rodzaju Fusarium, ale niebezpieczne mogą być też choroby liści. Kukurydzy nie odpuszczają także szkodniki – na różnym etapie rozwoju roślin mogą być pożywieniem dla ponad różnych 50 gatunków.

22 Maja 2024
USTAWIENIA PLIKÓW COOKIE

Na naszych stronach internetowych wykorzystujemy technologie internetowe różnego rodzaju – własne i od osób trzecich – w tym pliki cookie, aby zoptymalizować Państwa doświadczenia. Oprócz technologii internetowych, które są niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strony www, obejmują to również technologie internetowe do analityki internetowej i wyświetlania ukierunkowanych reklam. Korzystanie z nich jest dobrowolne i wymaga Państwa zgody. Użytkownik może w każdej chwili wycofać swoją zgodę ze skutkiem na przyszłość lub zmienić ustawienia pod linkiem „Zmień moje preferencje” lub bezpośrednio w przeglądarce internetowej.

Dodatkowe informacje na temat przetwarzania danych i zawartości technologii internetowych można znaleźć w naszej polityce prywatności oraz polityce dotyczącej plików cookie.