Zwalczanie szkodników drzew owocowych latem – miodówek i mszyc

6 Lipca 2022

Zwalczanie szkodników drzew owocowych latem – miodówek i mszyc

Miodówki już od wielu lat należą do najgroźniejszych szkodników sadów gruszowych. Przez długi czas, od wiosny do jesieni, na drzewa owocowe nalatują też mszyce. Podpowiadamy, jak w okresie letnim walczyć z tymi szkodnikami.

Szkodliwe miodówki

Larwy miodówek wysysają soki z młodych tkanek (pąków, liści, wierzchołków pędów), żerują także na zawiązkach owocowych. Skutkuje to osłabieniem wzrostu drzewek, przedwczesnym opadaniem liści, opadaniem pąków kwiatowych i zawiązków owoców, słabym zawiązywaniem pąków na rok następny i obniżonym plonowaniem. Pędy z dużą liczebnością miodówek więdną i zasychają. Dodatkowo zarówno osobniki dorosłe, jak i larwy wydzielają duże ilości spadzi, na której rozwijają się grzyby sadzakowe, przez co spada intensywność procesu fotosyntezy. Przy dużej populacji szkodnika czarny nalot „sadzaków” widoczny jest na pędach, liściach i owocach. Gruszki pokryte nalotem tracą wartość handlową. Miodówki są również wektorami fitoplazmy zamierania gruszy, Candidatus Phytoplasma pyri. Choroba może mieć przebieg bardzo gwałtowny, zwłaszcza po okresach upałów i suszy, doprowadzając do zamierania drzew.

Miodówki w gruszy

W Polsce w sadach gruszowych mogą występować trzy gatunki: miodówka gruszowa żółta, miodówka czerwona i najgroźniejsza z nich – miodówka gruszowa plamista. Najmniej liczna jest miodówka gruszowa żółta, która do chwili obecnej nie wymagała zwalczania. Miodówka gruszowa czerwona występuje powszechnie, ale w niewielkiej liczebności. Najczęściej zasiedla sady nieopryskiwane. Na występowanie miodówki gruszowej czerwonej należy zwrócić szczególną uwagę w młodych nasadzeniach oraz w szkółkach grusz, gdzie gatunek ten może powodować znaczne szkody w postaci deformacji i zahamowania wzrostu pędów. 

Zdecydowanie najwięcej problemów sprawia producentom skuteczne zwalczanie miodówki gruszowej plamistej. Kluczem do sukcesu w przypadku tego gatunku jest ograniczenie stosowania środków z grupy syntetycznych pyretroidów, toksycznych dla fauny pożytecznej. Pamiętajmy, że miodówki są skutecznie niszczone przez liczne gatunki drapieżne, w tym przez biedronki, larwy złotooków, drapieżne pluskwiaki czy skorki. Nieracjonalne stosowanie środków ochrony roślin skutkuje wyraźnym spadkiem liczebności naturalnych wrogów szkodników i tworzeniem się ras miodówek odpornych na agrochemikalia.

Letnie zwalczanie miodówki

W przypadku licznego występowania miodówek należy szczególną uwagę zwrócić na zabiegi wczesnowiosenne, które najczęściej wykonuje się w kwietniu i maju. W sezonie letnim zwalczanie przeprowadza się przeważnie na przełomie drugiej i trzeciej dekady czerwca. Zwalczanie miodówki w terminach późniejszych (lipiec-wrzesień) jest mało skuteczne i bardzo szkodliwe dla wrogów naturalnych. 

W lecie właściwy termin zabiegu powinien być oparty na prowadzonym regularnie monitoringu występowania jaj i larw na najmłodszych pędach. 

Do zwalczania miodówki gruszowej plamistej po opadzie czerwcowym mamy obecnie zarejestrowane następujące substancje czynne: spinetoram (Delegate, Dunstan), spirotetramat (Movento 100 SC), abamektyna (np. Vertigo 018 EC, Acaramic 018 EC i inne). Ponadto możemy stosować produkty na bazie olejku pomarańczowego (np. Limocide, Prev-AM i inne), a także środki o działaniu mechanicznym zawierające związki silikonowe (Siltac EC, Next Pro).

Wszędobylskie mszyce

Mszyce to kolejna po miodówkach grupa szkodników, które zasiedlają sady w okresie wzrostu zawiązków. W zależności od gatunku mszycy i rośliny żywicielskiej objawy żerowania są widoczne w postaci deformacji liści i pędów, deformacji i zahamowania wzrostu zawiązków owocowych, zahamowania wzrostu pąków, liści i pędów, żółknięcia i zasychania liści. Mszyce, podobnie jak miodówki, wydzielają duże ilości rosy miodowej, na której rozwijają się grzyby sadzakowe widoczne w formie czarnego nalotu na liściach, pędach i owocach. Zdeformowane, pokryte „sadzakami” owoce tracą wartość handlową.

Mszyce są ponadto wektorami wirusów, w tym wirusa ospowatości śliwy. Szkodniki te zwalczamy po zauważeniu kolonii, w oparciu m.in. o progi zagrożenia.

Zwalczanie mszyc w sadach 

Aficydy zarejestrowane w okresie wzrostu owoców to obecnie liczne produkty na bazie acetamiprydu (Mospilan 20 SP, Aceptir 200 SE i inne), jak również spirotetramat (Movento 100 SC), flonikamid (np. Teppeki 50 WG, Afinto, Tyter 50 WG i inne), flupyradifuron (Sivanto Prime, Sagitta), pirymikarb (np. Pirimor 500 WG, Pirigold 500 WG), kwasy tłuszczowe (Fitter), a także środki o działaniu mechanicznym zawierające naturalne polisacharydy (Afik), związki silikonowe (Siltac EC, Next Pro, K-Pak), olej z lnianki (Emulpar’940EC). Z uwagi na obecność w tym okresie licznej fauny pożytecznej, środki oparte o acetamipryd z lambda-cyhalotryną (Inazuma 130 WG, Inpower 130 WG, Nepal 130 WG) oraz pyretroidy zaleca się włączać do programów ochrony tylko w sytuacjach koniecznych.

Wszystkie produkty należy stosować zgodnie z informacjami zawartymi w etykietach tych środków, czytając uważnie, w jakiej uprawie i na jaki gatunek mszycy możemy je użyć. Pamiętajmy, że przebieg warunków pogodowych w dużym stopniu wpływa na rozwój szkodników, dlatego nie można przeprowadzać zabiegów zwalczających w oparciu o utarte schematy. Na bieżąco należy sprawdzać liczebność szkodników, a w przypadku miodówek również ich stadium rozwojowe.

Tekst i zdjęcia: dr Małgorzata Sekrecka, IO-PIB, Skierniewice

Najnowsze artykuły

Białko pod ochroną w odchwaszczanych użytkach zielonych

Użytki zielone wymagają zabiegów pielęgnacyjnych, aby stanowiły cenną paszę,. Kompensacji chwastów lepiej zapobiegać metodami agrotechnicznymi. Gdy te nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, trzeba wspomóc się zabiegiem herbicydowym.

28 Lutego 2024

Nawożenie użytków zielonych

Trawy do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują określonej ilości niezbędnych składników pokarmowych. Nawożenie mineralne jest czynnikiem, który w największym stopniu modyfikuje skład chemiczny runi łąkowej. Ważnym zabiegiem w uprawie traw jest prawidłowe dokarmianie dolistne.

27 Lutego 2024

Choroby w młodych zbożach

Choroby, które atakują w fazie pełni i końca krzewienia, mogą zniszczyć potencjał plonotwórczy uprawianej odmiany. Tylko wczesny monitoring plantacji oraz znajomość odporności kreacji pozwala na określenie występującego zagrożenia, a wykonane we właściwym czasie zwalczanie grzybów obecnych na liściach i innych organach roślin na dłuższy czas poprawia zdrowie zbóż.

21 Lutego 2024