OSN w Polsce

17 Października 2017

OSN, to jak większość z Was wie, obszary szczególnie narażone na zanieczyszczenia pochodzenia rolniczego. Mowa o zanieczyszczeniach azotanami, związanymi m.in. ze stosowaniem nawożenia. Na początku wieku, w latach 2004-2008 powierzchnia OSN w Polsce obejmowała ok. 2% powierzchni kraju. W następnym czteroleciu współczynnik ten zmalał o ok. 0,5%, aby w roku 2012 wzrosnąć do ok. 4,6% powierzchni kraju. Na mocy nowej ustawy “Prawo wodne” z dnia 20 lipca 2017 roku ten stan po raz kolejny ulegnie zmianie.

Nowe zasady OSN w Polsce

Według najnowszych ustaleń rolnicy na terenie całej Polski będą musieli zastosować się do nowych przepisów związanych z ochroną wód przed zanieczyszczeniami azotanowymi pochodzącymi ze źródeł rolniczych. Innymi słowy powierzchnia OSN porywa się obecnie z powierzchnią naszego kraju. Autorzy dokumentu dość jasno określili jakie obowiązki będą musieli spełnić rolnicy, choć szczegółowe informacje będą podane dopiero w programie działań, który nie został jeszcze opracowany. Aktualnie trwają nad nim prace projektowe.

Co więcej roczna dawka odchodów zwierzęcych wykorzystywanych rolniczo w ciągu roku nie może zawierać więcej niż 170 kg azotu w czystym składniku na 1 ha użytków rolnych. Choć autorzy ustawy dopuszczają warunkowe zwiększenie dawki jeśli będą one dotyczyć upraw z długimi okresami wegetacji i o wysokim pobieraniu azotu, a także w przypadku wysokich opadów oraz dla gleb o wysokiej zdolności denitryfikacji. Więcej szczegółów na ten temat pojawi się w programie działań po tym, jak przedstawiciele ministerstwa uzyskają zgodę Komisji Europejskiej.

Program działań

Lista zaleceń, które znajdą się w wyżej wspomnianym dokumencie obejmie m.in. informacje na temat tego kiedy przeprowadzenie zabiegu nawożenia jest dozwolone, a kiedy nie. Można spodziewać się również opisu zaleceń odnośnie samego procesu nawożenia, w tym dawek, czy sposobu nawożenia.

Przygotowywany dokument będzie również zawierał wskazówki odnośnie stosowania nawozów w terenie o dużym nachyleniu oraz na gruntach zamarzniętych, zalanych wodą, nasyconych wodą lub przykrytych śniegiem. Program działań obejmie także wskazówki odnośnie warunków wykorzystania nawozów w pobliżu cieków naturalnych, zbiorników wodnych, kanałów i rowów. Podane zostaną szczegółowe dane na temat pojemności i konstrukcji miejsc do przechowywania odchodów zwierzęcych oraz odcieków z przechowywanych materiałów roślinnych, takich jak kiszonka.

Kryteria klasyfikacji

O tym jakie obowiązki i w jakim stopniu będą dotyczyć konkretnych gospodarstw decydowało będzie kilka czynników:

  • liczba utrzymywanych zwierząt gospodarskich;
  • wielkość użytków rolnych, na których jest prowadzona produkcja;
  • intensywność prowadzonej produkcji;
  • oraz położenie gospodarstwa, a dokładniej:
    • warunki glebowe,
    • warunki klimatyczne,
    • warunki wodne i środowiska,
    • ukształtowanie terenu,
    • zagospodarowanie gruntów oraz praktyki rolniczej, w tym system płodozmianu

Kary za nieprzestrzeganie

Autorzy nowej ustawy przewidzieli również konkretne kary za niestosowanie się do powyższych wymogów. Karane będzie stosowanie nawozów niezgodnie z przepisami oraz nieodpowiednie przechowywanie odchodów zwierzęcych. Co więcej, nie można sobie pozwolić na błędy w dokumentacji realizacji programu działań oraz brak planu nawożenia azotem, jeżeli takowy będzie wymagany. Oceny gospodarstwa pod kątem wywiązania się z tych założeń będą dokonywali pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska.

Nieprzestrzeganie powyższych skutkować będzie nałożeniem kar finansowych. Kara 500 zł nakładana będzie w przypadku stwierdzenia braku planu nawożenia azotem lub przy błędach w prowadzeniu dokumentacji realizacji programu działań. Stosowanie nawozów niezgodnie z przepisami może skutkować koniecznością uiszczenia opłaty w wysokości 2 tys. zł. Natomiast jeśli stwierdzone zostanie niewłaściwe przechowywanie odchodów zwierzęcych trzeba będzie liczyć się z karą 3 tys. zł.

Co dalej?

Wprowadzone nowelizacje w zasadach związanych z OSN już obowiązują. W przypadku wielu gospodarstw ich realizacja będzie wiązała się z koniecznością przeprowadzenia konkretnych inwestycji. Jednak w pierwszej kolejności trzeba uzbroić się w cierpliwość i poczekać na szczegółowy program działań. Warto również zaznaczyć, że resort rolnictwa zamierza wprowadzić zmiany w PROW 2014-2020 dotyczące wsparcia rolników w ramach działania “Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach OSN”.

Najnowsze artykuły

Białko pod ochroną w odchwaszczanych użytkach zielonych

Użytki zielone wymagają zabiegów pielęgnacyjnych, aby stanowiły cenną paszę,. Kompensacji chwastów lepiej zapobiegać metodami agrotechnicznymi. Gdy te nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, trzeba wspomóc się zabiegiem herbicydowym.

28 Lutego 2024

Nawożenie użytków zielonych

Trawy do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują określonej ilości niezbędnych składników pokarmowych. Nawożenie mineralne jest czynnikiem, który w największym stopniu modyfikuje skład chemiczny runi łąkowej. Ważnym zabiegiem w uprawie traw jest prawidłowe dokarmianie dolistne.

27 Lutego 2024

Choroby w młodych zbożach

Choroby, które atakują w fazie pełni i końca krzewienia, mogą zniszczyć potencjał plonotwórczy uprawianej odmiany. Tylko wczesny monitoring plantacji oraz znajomość odporności kreacji pozwala na określenie występującego zagrożenia, a wykonane we właściwym czasie zwalczanie grzybów obecnych na liściach i innych organach roślin na dłuższy czas poprawia zdrowie zbóż.

21 Lutego 2024