Omacnica prosowianka – kompendium

4 Czerwca 2018

Omacnica prosowianka – BIO

Omacnica prosowianka (Ostrinia nubilalis Hbn.) należy do rzędu motyli (Lepidoptera). Szkodnik ten na skutek żerowania gąsienic powoduje osłabienie roślin, łamanie się liści, łodyg i kolb na różnych wysokościach. Gąsienice żerują praktycznie na całej nadziemnej części kukurydzy. Pomimo, że jest to motyl, którego gąsienice żerują na wielu gatunkach roślin uprawnych i dziko rosnących, to właśnie kukurydza umożliwia jej masowe namnażanie się.

Próg ekonomicznej szkodliwości najłatwiej ocenić lustrując plantację kukurydzy w poprzednim sezonie wegetacyjnym, powiedzmy w okolicach września. Zakłada się, że jeśli nasza plantacja w uprawie na ziarno ma 15% uszkodzeń i około 40% uszkodzeń jeśli to plantacja przeznaczona na kiszonki, wówczas w następnym sezonie zdecydowanie sugerowany jest zabieg insektycydowy.

Biologia

Jest to motyl o rozpiętość skrzydeł od 25 do 30 mm, stadium szkodliwym są gąsienice, barwy cielistej, z brązowymi plamkami na każdym segmencie oraz ciemną przepaską na grzbiecie.

Zimują dorosłe gąsienice w resztkach pożniwnych. Wiosną odbywa się przepoczwarczenie i wylot motyli. W zależności od przebiegu pogody i rejonu na przełomie drugiej i trzeciej dekady czerwca zapłodnione samice składają jaja na dolnych liściach kukurydzy. Wychodzące larwy początkowo żerują w kątach liści, a następnie wgryzają się do wnętrza pędu i kolb, gdzie wygryzają chodniki i komory.

Zimują wyrośnięte gąsienice. Część z nich przepoczwarcza się jeszcze w tym samym roku, dając początek drugiemu pokoleniu.

Szkodliwość

Szkodliwe są larwy, które żerują wewnątrz pędu głównego i w kolbach kukurydzy. Uszkodzenia łodyg w postaci wygryzionych korytarzy powodują tzw. złomy w 2 i 3 międzywęźlu. Część gąsienic żeruje na kolbach uszkadzając miękkie ziarniaki. Objawy żerowania najlepiej widoczne są pod koniec sierpnia w postaci otworów o średnicy od 3 do 4 mm i wyrzuconych przez nie białych trocin. Otwory po żerujących gąsienicach i uszkodzenia na kolbach ułatwiają infekcję wtórną głowni guzowatej i innych chorób grzybowych, jak fuzariozy czy zgorzel podstawy łodygi. Dodatkowo miejsca żerowania larw mogą być opanowywane przez bakterie. Te czynniki mają bezpośredni wpływ na jakość i ilość plonu. Straty w wyniku żerowania gąsienic w zależności od roku, nasilenia występowania szkodnika i rejonu w Polsce mogą wynieść od 10 – do nawet 80% roślin. Straty plonu wzrastają wraz ze wzrostem ilości larw w roślinie i mogą wynieść od kilku do nawet 30%.

Wzrostowi szkodliwości tego owada sprzyjają: uproszczenia agrotechniczne, monokultura roślin zbożowych, zostawianie resztek pożniwnych, późne orki zimowe, ocieplenie klimatu i wzrost powierzchni uprawy kukurydzy.

Zapobieganie

  • Głęboka orka jesienna bezpośrednio niszczy zimujące gąsienice.
  • Wiosenne talerzowanie przed siewem.
  • Jeśli jest to możliwe, należy dobierać i uprawiać odmiany mniej podatne na żerowanie szkodnika.
  • Należy przestrzegać płodozmianu.
  • Stosować biologiczne zwalczanie z wykorzystaniem pasożyta jaj omacnicy prosowianki – kruszynka (Trichogramma spp.).
  • Ponadto zaleca się na plantacji kukurydzy i w sąsiedztwie zwalczać chwasty, mające grube łodygi, gdyż w nich zimują gąsienice.
Najnowsze artykuły

Groźne szkodniki w młodej kukurydzy

Już od momentu wysiewu ziarna kukurydzy do gleby zaczynają jej zagrażać szkodniki, wśród których dominują owady. O ile roślina ta, tworząc ogromną biomasę, jest w stanie wiele wytrzymać w pełni wegetacji, tak początkowy okres jej rozwoju pod kątem podatności na zagrożenia ze strony agrofagów należy uznać za „krytyczny”.

23 Maja 2024

Nawożenie azotowe i dokarmianie nalistne ziemniaka

W uprawie ziemniaka odmian wcześniejszych zalecane są niższe dawki azotu w stosunku do odmian późniejszych. W trakcie wegetacji dokarmianie nalistne prowadzi się głównie w oparciu o azot, magnez i siarkę, nie zapominając o manganie i borze.

23 Maja 2024

Choroby i szkodniki kukurydzy

W kukurydzy infekowane mogą być wszystkie części rośliny, od korzeni po kolby. Najgroźniejsze wywołują grzyby z rodzaju Fusarium, ale niebezpieczne mogą być też choroby liści. Kukurydzy nie odpuszczają także szkodniki – na różnym etapie rozwoju roślin mogą być pożywieniem dla ponad różnych 50 gatunków.

22 Maja 2024
USTAWIENIA PLIKÓW COOKIE

Na naszych stronach internetowych wykorzystujemy technologie internetowe różnego rodzaju – własne i od osób trzecich – w tym pliki cookie, aby zoptymalizować Państwa doświadczenia. Oprócz technologii internetowych, które są niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strony www, obejmują to również technologie internetowe do analityki internetowej i wyświetlania ukierunkowanych reklam. Korzystanie z nich jest dobrowolne i wymaga Państwa zgody. Użytkownik może w każdej chwili wycofać swoją zgodę ze skutkiem na przyszłość lub zmienić ustawienia pod linkiem „Zmień moje preferencje” lub bezpośrednio w przeglądarce internetowej.

Dodatkowe informacje na temat przetwarzania danych i zawartości technologii internetowych można znaleźć w naszej polityce prywatności oraz polityce dotyczącej plików cookie.