Publikacje » Uprawy » Jesienne zwalczanie śmietki i innych szkodników rzepaku

Jesienne zwalczanie śmietki i innych szkodników rzepaku

13 Września 2021

Jesienne zwalczanie śmietki i innych szkodników rzepaku

Rzepak uszkodzony przez śmietkę kapuścianą słabo zimuje, często wylega i wcześniej dojrzewa, łatwo też ulega wtórnemu porażaniu przez suchą zgniliznę kapustnych. Niezbędna jest ochrona rzepaku ozimego przed śmietką kapuścianą i innymi szkodnikami.

Skutecznym sposobem zwalczania szkodników występujących we wczesnych fazach rozwoju rzepaku, a jednocześnie wpływającym na ograniczenie chemizacji, jest zaprawianie nasion. Insektycydowe zaprawy nasienne zabezpieczają rośliny przed szkodnikami w początkowym okresie ich rozwoju, działają niezależnie od panujących temperatur i są mniej inwazyjne dla środowiska niż seria zabiegów nalistnych. Pośrednio zwalczają także inne szkodniki niż te, przeciwko którym są zarejestrowane (tab.).

Śmietka kapuściana

Jednym z najważniejszych gospodarczo jesiennych szkodników rzepaku jest śmietka kapuściana. Muchówki osiągają wielkości około 6 mm, ciało mają barwy szarej, pokryte czarnymi szczecinkami. Pojawiają się na przełomie kwietnia i maja. Samice składają od jednego jaja do kilku sztuk pomiędzy grudki ziemi wokół roślin lub bezpośrednio przy szyjce korzeniowej. Mniej więcej po 5 dniach wylęgają się larwy – żółto-białe, beznogie, długości od 7 do 8 mm, bez wyraźnie wyodrębnionej głowy. W ciągu roku mogą rozwinąć się dwa, a czasami trzy pokolenia śmietki. Drugie pokolenie pojawia się w lipcu i sierpniu, trzecie we wrześniu i październiku. Rzepak ozimy jest zagrożony głównie przez drugie i trzecie pokolenie śmietki kapuścianej. Larwy żerują na korzeniu i szyjce korzeniowej, powodując powierzchowne wżery lub drążąc chodniki. Korzenie boczne zwykle są częściowo obumarłe i z trudem można stwierdzić ich obecność przy wyrywaniu roślin z ziemi. Silnie uszkodzone rośliny rze­paku są słabo rozwinięte, a często zupełnie obumierają. Rzepak zaatakowany przez śmietkę kapuścianą słabo zimuje, często wylega i wcześniej dojrzewa, a uszkodzone i osłabione rośliny mogą być wtórnie porażane przez suchą zgniliznę kapustnych lub werticiliozę. 

Larwa śmietki kapuścianej; Fot. Przemysław Strażyński

Jesienne szkodniki rzepaku

Korzenie młodego rzepaku uszkadzają także larwy chowacza galasówka, które drążą chodniki w korzeniu głównym lub szyjce korzeniowej (czasami po kilka na jednej roślinie). Ciepła i sucha jesień sprzyja masowym pojawom pchełek – rzepakowej i ziemnych. Chrząszcze pchełek wygryzają w liściach początkowo niewielkie otwory, ale w przypadku licznego wystąpienia mogą całkowicie szkieletować liście. Szkody powodują też larwy pchełek – w zależności od gatunku drążą korytarze w nerwach głównych, ogonkach liściowych i pędach, minują liście bądź żerują na korzeniach. Ciepła jesień sprzyja również rozwojowi gnatarza rzepakowca, którego larwy mogą w ciągu kilku dni całkowicie zniszczyć plantację. Znaczne szkody mogą wyrządzać również larwy ostatniego pokolenia tantnisia krzyżowiaczka, które zeskrobują na liściach tkankę miękiszową. Z kolei wyjedzony miękisz między dolną i górną skórką liścia to objaw żerowania larw miniarki kapuścianki. Obecnie w jesiennej ochronie rzepaku sporym problemem są mszyce – brzoskwiniowa i kapuściana. Szczególnie ten pierwszy gatunek w ostatnich latach pojawia się licznie jesienią, porażając rośliny rzepaku wirusami żółtaczki rzepy (TuYV). Soki z liści wysysa pojawiający się masowo mączlik warzywny. Natomiast efektem ubocznym stosowania uproszczeń w uprawie jest zwiększona presja szkodników glebowych (rolnic, drutowców, pędraków i leni). Typowym objawem żerowania tej grupy szkodników są placowe ubytki w zasiewie, tzw. łysiny. 

 

Tab. Zaprawy, granulaty doglebowe i insektycydy nalistne w jesiennym zwalczaniu szkodników rzepaku

Szkodnik

Grupa chemiczna (IRAC / FRAC)

Substancja czynna

Insektycyd

BBCH –00 (przed siewem – zaprawianie)

Pchełka rzepakowa

Pchełki ziemne

Śmietka kapuściana

Gnatarz rzepakowiec

Diamidy antranilowe (28)

cyjanotraniliprol

Lumiposa 625 FS

Pchełka rzepakowa

Pchełki ziemne

Śmietka kapuściana

Butenolidy (4D)

flupyradifuron

Buteo Start

Pchełka rzepakowa

Pchełki ziemne (ograniczanie)

Biologiczne (11A)

Bacillus amyloliquefaciens

Integral Pro

BBCH 00 (w trakcie siewu)

Pchełka rzepakowa

Śmietka kapuściana

Pyretroidy (3A)

cypermetryna

Belem 0,8 MG

BBCH 10-19 (rozwój liści)

Mszyce

Pyretroidy (3A)

deltametryna

Decis 2,5 EC, Decis Mega 50 EW, Delta 50 EW

Neonikotynoidy (4A)

acetamipryd

Los Ovados 200 SE

Neonikotynoidy (4A) + pyretroidy (3A)

acetamipryd + lambda-cyhalotryna

Inazuma 130 WG, Inpower 130 WG, Nepal 130 WG

Pchełka rzepakowa

Pchełki ziemne

Pyretroidy (3A)

alfa-cypermetryna

Fasthrin 10 EC

deltametryna

Decis Expert 100 EC, Decis Mega 50 EW, Delmetros 100 SC, Delta 50 EW, Delta-Glob 25 EC, Khoisan 25 EC, Koron 100 SC, Pilgro 100 SC

lambda-cyhalotryna

Globe, Judo 050 CS, Karate Zeon 050 CS, Kidrate, Kusti 050 CS, Ninja 050 CS, Sparrow, Sparviero

Neonikotynoidy (4A)

acetamipryd

Los Ovados 200 SE

Neonikotynoidy (4A) + pyretroidy (3A)

acetamipryd + lambda-cyhalotryna

Inazuma 130 WG, Inpower 130 WG, Nepal 130 WG

Tantniś krzyżowiaczek

Mączliki

Śmietka kapuściana

Neonikotynoidy (4A) + pyretroidy (3A)

acetamipryd + lambda-cyhalotryna

Inazuma 130 WG, Inpower 130 WG, Nepal 130 WG

Śmietka kapuściana

Pyretroidy (3A)

deltametryna

Delmetros 100 SC, Koron 100 SC, Pilgro 100 SC

Neonikotynoidy (3A)

acetamipryd

Los Ovados 200 SE

Gnatarz rzepakowiec

Pyretroidy (3A)

deltametryna

Decis Mega 50 EW, Delta 50 EW

lambda-cyhalotryna

Judo 050 CS, Karate Zeon 050 CS, Kusti 050 CS, Ninja 050 CS

Neonikotynoidy (4A)

acetamipryd

Los Ovados 200 SE

 

Przemysław Strażyński, IOR–PIB w Poznaniu

 

 

Program promocyjny D-Koder
Pogoda rolnicza
Szczegółowa prognoza temperatury gleby, punktu rosy, wiatru, indexu UV
Pobierz lokalizację z urządzenia
Szkolenia online
Narzędzia online

Szanowni Państwo! Informujemy, że aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie, nasz serwis internetowy gromadzi i zapisuje w pamięci komputerów Użytkowników serwisu krótkie informacje tekstowe (tzw. „cookies”). W każdym czasie możecie Państwo zmodyfikować ustawienia przeglądarki, aby wyłączyć ten mechanizm. Konfiguracja, która dopuszcza używanie cookies oznacza, że Użytkownicy wyrażają na powyższe zgodę. Aby dowiedzieć się więcej proszę zapoznać się z Polityką Prywatności