Które szkodniki są groźne tej jesieni?

28 Września 2020

Ciepła jesień zawsze sprzyja występowaniu szkodników, które w zależności od całego cyklu pogody mogą być w tym terminie większym lub mniejszym zagrożeniem. Wysialiśmy w tym roku odmiany zaprawione środkami owadobójczymi, dzięki czemu rośliny w pierwszych fazach rozwojowych były bezpieczne. Ale co dalej?

Wydaje się, że prawdziwie ciepłe dni są już za nami. Mimo znacznego ochłodzenia prognozy pogody wskazują jednak, że temperatura w najbliższych tygodniach nie powinna spaść poniżej 15°C w ciągu dnia, i poniżej 5°C w nocy. To oznacza, że problem występowania szkodników na rzepaku będzie nadal aktualny.

Dotychczasowe ciepłe dni sprzyjały nalotowi szkodników

Ostatnie lata nauczyły nas, że tego problemu nie można bagatelizować. Najpierw masowe pojawy śmietki kapuścianej, od kilku lat wzrastająca presja mszyc, a ponadto stali bywalcy pól rzepakowych, czyli pchełki, tantniś krzyżowiaczek czy gnatarz rzepakowiec. To jak wielkim mogą okazać się problemem zależy w dużej mierze od pogody. Ciepła i słoneczna może nasilać ich występowanie. Zimna, deszczowa i wietrzna może przyczynić się do zmniejszonej presji występowania tych gatunków.

Które gatunki dominują?

Od kilku lat zmagamy się z dużą presją mszyc. Na rzepakach może występować mszyca kapuściana, mszyca brzoskwiniowo-ziemniaczana, jak również mszyca różano-trawowa przelatująca z kukurydzy. W minionych sezonach to ona dominowała, przelatując z wcześnie zbieranej kukurydzy na pola zbóż ozimych, ale także rzepaku ozimego. Tegoroczna dłuższa wegetacja kukurydzy może spowodować, że skala tego zjawiska będzie mniejsza. Decydująca będzie na pewno…pogoda. Nie oznacza to, że mszyc nie ma na liściach rzepaku. Lustrując plantacje na Pomorzu i Wielkopolsce, spotkaliśmy nieliczne kolonie, które na pewno wymagają kontroli i decyzji o zwalczaniu w sytuacji przekroczenia progu ekonomicznej szkodliwości, który wynosi 2 kolonie mszyc na brzegu plantacji na 1m2.

Pamiętajmy, że mszyce wysysając soki roślinne osłabiają fizjologicznie rzepak, a ponadto są wektorami choroby wirusowej jaką jest „wirus żółtaczki rzepy” (przede wszystkim mszyca brzoskwiniowo-ziemniaczana). Wprawdzie hodowla dostarcza nowe odmiany z genem odporności na tę chorobę wirusową, jednak ich ilość nie jest jeszcze zbyt liczna.

Pierwsze osobniki mszyc na spodniej stronie liści rzepaku

Aktualnie widać także dużą aktywność chrząszczy pchełki rzepakowej oraz larw tantnisia krzyżowiaczka i gnatarza rzepakowego. Objawami żerowania pchełki rzepakowej są małe otwory w blaszce liściowej roślin. Stadium szkodliwe gnatarza i tantnisia to głównie larwy, które żerują na liściach rzepaku. Ich aktywność wyraźnie widać w tym sezonie, dlatego bacznie obserwujcie swoje pola.

Larwy II pokolenia są doskonale widoczne na spodniej stronie liści rzepaku. Ich szkodliwość polega na wyjadaniu miękiszu i powstaniu otworów

Charakterystyczne czarne larwy gnatarza potrafią być bardzo żarłoczne, czego rezultatem są gołożery liści

Oczywiście nie można zapominać o śmietce kapuścianej, której nasilenie w ostatnich sezonach wydaje się nieco mniejsze niż w krytycznym okresie sezonów 2014-2016. Wpływ na to mają na pewno zaprawy owadobójcze dostępne na rynku, skutecznie chroniące przed tym szkodnikiem (np. Lumiposa 625 FS). Nie zwalnia nas to z monitorowania zagrożenia tą muchówką, w czym może pomóc metoda żółtych naczyń czy też pułapki feromonowe. Stadium szkodliwym są larwy, które wydrążają korytarze w systemie korzeniowym, osłabiając całą roślinę co może skutkować gorszym przezimowaniem i mniejszą energią regeneracji wiosennej, a w krytycznych sytuacjach nawet likwidacją plantacji. Zwalczamy jednak owady dorosłe (muchówki) ze względu na brak skutecznych metod zwalczania larw.

Jak chronić?

Dostępne na rynku insektycydy, zarejestrowane do stosowania jesiennego reprezentują dwa mechanizmy działania. Wśród pyretroidów, charakteryzujących się silnym działaniem kontaktowym znajdziemy produkty oparte o deltametrynę oraz lambda-cyhalotrynę. Możemy je stosować interwencyjnie, w momencie wystąpienia szkodników, jednak nie będą chroniły plantacji w dłuższym okresie czasu. Drugą grupę reprezentuje acetamipryd, który działa systemicznie, krążąc w roślinie. Jest szczególnie polecany w zwalczanie mszyc, ale również innych szkodników. Jego działanie kontaktowe jest znacznie słabsze, dlatego często występuje w zaleceniach razem z pyretroidem.

Można pokusić się o stwierdzenie, że insektycydy jesienią stosowane są na „chybił-trafił”, zazwyczaj przy okazji zabiegów fungicydowych, herbicydowych lub odżywczych. Na pewno ważne jest, aby obserwować swoje pola i mieć „rękę na pulsie”. Z drugiej strony należy cieszyć się, że rynek zapraw owadobójczych daje nam nowe możliwości kontroli szkodników w najistotniejszym momencie rozwoju rzepaku od wschodów, po pierwsze fazy liści właściwych.

 

Paweł Talbierz

Najnowsze artykuły

Kiszonka z traw – jak ją dobrze przechować?

W gospodarstwach mlecznych najważniejszym zadaniem hodowców jest zapewnienie odpowiedniej bazy żywieniowej, aby wykarmić zwierzęta przez cały rok. Dlatego w planowaniu rocznym należy przeliczyć ilość niezbędnej paszy i przeznaczyć na jej zasiewy odpowiedni areał gruntów. Trzeba także przemyśleć, jak odpowiednio ją przechować, aby przez cały rok była dostępna i smakowita.

11 Czerwca 2024

Groźne szkodniki w młodej kukurydzy

Już od momentu wysiewu ziarna kukurydzy do gleby zaczynają jej zagrażać szkodniki, wśród których dominują owady. O ile roślina ta, tworząc ogromną biomasę, jest w stanie wiele wytrzymać w pełni wegetacji, tak początkowy okres jej rozwoju pod kątem podatności na zagrożenia ze strony agrofagów należy uznać za „krytyczny”.

23 Maja 2024

Nawożenie azotowe i dokarmianie nalistne ziemniaka

W uprawie ziemniaka odmian wcześniejszych zalecane są niższe dawki azotu w stosunku do odmian późniejszych. W trakcie wegetacji dokarmianie nalistne prowadzi się głównie w oparciu o azot, magnez i siarkę, nie zapominając o manganie i borze.

23 Maja 2024
USTAWIENIA PLIKÓW COOKIE

Na naszych stronach internetowych wykorzystujemy technologie internetowe różnego rodzaju – własne i od osób trzecich – w tym pliki cookie, aby zoptymalizować Państwa doświadczenia. Oprócz technologii internetowych, które są niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strony www, obejmują to również technologie internetowe do analityki internetowej i wyświetlania ukierunkowanych reklam. Korzystanie z nich jest dobrowolne i wymaga Państwa zgody. Użytkownik może w każdej chwili wycofać swoją zgodę ze skutkiem na przyszłość lub zmienić ustawienia pod linkiem „Zmień moje preferencje” lub bezpośrednio w przeglądarce internetowej.

Dodatkowe informacje na temat przetwarzania danych i zawartości technologii internetowych można znaleźć w naszej polityce prywatności oraz polityce dotyczącej plików cookie.