AKADEMIA ŻYWIENIA ROŚLIN - Siarka. Część II

24 Stycznia 2021

Duże ilości siarki występują w tzw. „roślinach siarkolubnych”, czyli roślinach kapustowatych – krzyżowych (rzepak, kapusta, gorczyca, rzepa, rzodkiew, chrzan) oraz liliowatych (cebula, czosnek). Rośliny te pobierają z gleby więcej siarki niż fosforu, wapnia czy magnezu. Większa zawartość siarki w tych roślinach związana jest z produkcją specyficznych związków siarki (kwasy tłuszczowe i olejki gorczyczne), od których zależy ich przydatność użytkowa.

Duże ilości siarki występują w tzw. „roślinach siarkolubnych”, czyli roślinach kapustowatych – krzyżowych, m.in. w rzepaku.

Siarka to też witaminy

Siarka stanowi składnik dwóch witamin, a mianowicie tiaminy (witaminy B1) i biotyny (witaminy H). Tiamina aktywuje przemiany węglowodanów, między innymi w ziarnie zbóż, grochu czy fasoli. Z kolei biotyna uczestniczy w przyłączaniu CO2 do acetylokoenzymu A oraz kontroluje syntezę białek i kwasów tłuszczowych oraz licznych estrów i amidów.

Czym pachną i smakują rośliny?

Wśród niskocząsteczkowych organicznych związków siarki, które nie są używane do budowy białek, w roślinie występują niebiałkowe aminokwasy siarkowe, olejki czosnkowe, olejki gorczyczne, cenne antybiotyki (penicilina i cefalopuryna) oraz glutation. Niebiałkowe aminokwasy siarkowe stanowią substancje toksyczne dla ludzi i zwierząt. Należą do nich między innymi kwas djenkolowy, obecny w nasionach roślin strączkowych oraz merkaptan metylowy o nieprzyjemnym zapachu gnijącej kapusty występujący u roślin krzyżowych. Olejki czosnkowe obecne w roślinach z rodzaju Allium (czosnku, cebuli czy porach) oraz w mięcie pieprzowej, chrzanie czy ananasach tworzą związki typu sulfotlenków, zwanych alliinami, które uznawane są za prekursora smaku i zapachu czosnku. Podczas rozdrabniania czosnku następuje ich hydroliza pod wpływem enzymu allinazy do allicyny (o ostrym, dławiącym zapachu i silnym działaniu antybiotycznym), kwasu pirogronowego i amoniaku.

Znajdujące się w roślinach z rodziny Cruciferae olejki gorczyczne – charakteryzujące się ostrym smakiem – stanowią najprawdopodobniej ochronę tych roślin przed większością zwierząt roślinożernych czy konkurencją innych roślin. Glutation uczestniczy między innymi w oddychaniu komórek roślinnych, jako antyutleniacz kontroluje wolne rodniki tlenowe. Stanowi prekursor fitochelatyn odgrywających w roślinach ważną rolę detoksykacji metali ciężkich, między innymi ołowiu kadmu czy bizmutu.

W roślinach siarka jest składnikiem glukozynolanów charakterystycznych dla roślin krzyżowych, jak na przykład kapusty białej, brukselki, kalafiora, brokułu czy gorczycy czarnej i białej, rzeżuchy i rzodkiewki stanowiących system obronny przeciwko patogenom i szkodnikom. Glukozynolany odgrywają znaczenie jako substancje antyżywieniowe, obniżające wartość paszową wysokobiałkowych wytłoków lub śruty poekstrakcyjnej, uzyskanej z nasion rzepaku.

 

Zachęcamy też do przeczytania I części artykułu o siarce, jaki publikowaliśmy tutaj w ramach serii Akademia Żywienia Roślin.

 

dr hab. Marzena S. Brodowska

Najnowsze artykuły

Kiszonka z traw – jak ją dobrze przechować?

W gospodarstwach mlecznych najważniejszym zadaniem hodowców jest zapewnienie odpowiedniej bazy żywieniowej, aby wykarmić zwierzęta przez cały rok. Dlatego w planowaniu rocznym należy przeliczyć ilość niezbędnej paszy i przeznaczyć na jej zasiewy odpowiedni areał gruntów. Trzeba także przemyśleć, jak odpowiednio ją przechować, aby przez cały rok była dostępna i smakowita.

11 Czerwca 2024

Groźne szkodniki w młodej kukurydzy

Już od momentu wysiewu ziarna kukurydzy do gleby zaczynają jej zagrażać szkodniki, wśród których dominują owady. O ile roślina ta, tworząc ogromną biomasę, jest w stanie wiele wytrzymać w pełni wegetacji, tak początkowy okres jej rozwoju pod kątem podatności na zagrożenia ze strony agrofagów należy uznać za „krytyczny”.

23 Maja 2024

Nawożenie azotowe i dokarmianie nalistne ziemniaka

W uprawie ziemniaka odmian wcześniejszych zalecane są niższe dawki azotu w stosunku do odmian późniejszych. W trakcie wegetacji dokarmianie nalistne prowadzi się głównie w oparciu o azot, magnez i siarkę, nie zapominając o manganie i borze.

23 Maja 2024
USTAWIENIA PLIKÓW COOKIE

Na naszych stronach internetowych wykorzystujemy technologie internetowe różnego rodzaju – własne i od osób trzecich – w tym pliki cookie, aby zoptymalizować Państwa doświadczenia. Oprócz technologii internetowych, które są niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strony www, obejmują to również technologie internetowe do analityki internetowej i wyświetlania ukierunkowanych reklam. Korzystanie z nich jest dobrowolne i wymaga Państwa zgody. Użytkownik może w każdej chwili wycofać swoją zgodę ze skutkiem na przyszłość lub zmienić ustawienia pod linkiem „Zmień moje preferencje” lub bezpośrednio w przeglądarce internetowej.

Dodatkowe informacje na temat przetwarzania danych i zawartości technologii internetowych można znaleźć w naszej polityce prywatności oraz polityce dotyczącej plików cookie.