O produktach

Skuteczna ochrona przed owocówką jabłkóweczką i zwójkówkami liściowymi

26 Stycznia 2021, źródło: https://www.corteva.pl/

Delegate 250 WG – skuteczna ochrona przed owocówką jabłkóweczką i zwójkówkami liściowymi

Owocówka jabłkóweczka (Cydia pomonella) oraz zwójkówki liściowe od lat stanowią istotne zagrożenie dla sadów jabłoniowych, a ostatnio stają się problemem także w sadach gruszowych. Szkodliwość owocówki jabłkóweczki jest w znacznym stopniu modyfikowana przebiegiem warunków atmosferycznych (głównie temperaturą) oraz bardzo dużym zróżnicowaniem jej liczebności w poszczególnych sadach lub nawet kwaterach. 

Gąsienica owocówki jabłkóweczki. Fot. W. Piotrowski

Zazwyczaj, w naszym kraju straty plonu powodowane przez gąsienice owocówki jabłkóweczki, czyli tzw. „robaczywienie owoców” w sadach niechronionych sięgają ok. 10-20%. Natomiast w sadach chronionych rzadko dochodzi do znaczących strat w plonie owoców. Przy prawidłowo prowadzonej ochronie, czyli wykonaniu 1, 2 a nawet 3 opryskiwań w sezonie uszkodzone owoce znajdywane są sporadycznie. Niestety gorzej wygląda sytuacja ze zwójkówkami, gdyż w wielu sadach pomimo prowadzenia ochrony (4-5 zabiegów) gąsienice mogę zniszczyć kilka-kilkanaście i więcej procent owoców. Trudności z ich zwalczaniem wynikają głównie z tego że gąsienice zwójkówek żerują od wczesnej wiosny aż do zbioru owoców i w tym okresie uszkadzają rozwijające się rozety liściowo-kwiatowe, liście, zawiązki i owoce. Ponadto, tylko w nielicznych przypadkach mamy do czynienia z jednym gatunkiem, najczęściej są to 2-3 lub 4 gatunki o zróżnicowanej biologii. Na skład gatunkowy zwójkówek wpływają czynniki takie jak mikroklimat sadu, przebieg pogody, otoczenie kwatery, a także częstotliwość i rodzaj stosowanych zabiegów. W ostatnich latach najliczniej występują dwupokoleniowe: zwójka siatkóweczka (Adoxophyes orana) i zwójka bukóweczka (Pandemis heparana), oraz jednopokoleniowe: wydłubka oczateczka (Spilonota ocellana) i zwójka różóweczka (Archips rosana). 

Motyl owocówki jabłkóweczki na liściu. Fot. W. Piotrowski
Owoce uszkodzone przez gąsienice owocówki jabłkóweczki. Fot. W. Piotrowski

Owocówka jabłkóweczka w naszych warunkach klimatycznych rozwija zazwyczaj dwa pokolenia. Wyloty motyli pokolenia wiosennego (I) zaczynają się zwykle od połowy maja i trwają przez około 6 tygodni. Główny lot motyli letniego (II) pokolenia przypada od drugiej połowy lipca do pierwszej połowy sierpnia. W drugim, trzecim dniu po wylocie zapłodnione samice rozpoczynają składanie jaj (na zawiązki owoców i liście), których rozwój w dobrych warunkach termicznych trwa średnio 8-12 dni i w tym okresie należy wykonać zabieg zwalczający. Zarówno lot motyli, jak i intensywne składanie jaj odbywają się w temperaturze powyżej 15°C. W początkowej fazie lotu motyli często warunki pogodowe są mało stabilne i wówczas wydłuża się czas rozwoju jaj nawet do 3 tygodni. Biorąc pod uwagę, że występuje bardzo duże zróżnicowanie w dynamice lotu motyli owocówki jabłkóweczki w poszczególnych sezonach, różny jest także poziom zagrożenia, potrzeba zwalczania oraz szczegółowe terminy wykonywania zabiegów, które powinny być określane na podstawie obserwacji odłowów samców w pułapki z feromonem. Progiem zagrożenia dla owocówki jabłkóweczki jest obecność w pułapce w ciągu 3–4 kolejnych dni większej liczby motyli (średnio 5 i więcej motyli w ciągu jednej doby). 

Motyle owocówki jabłkóweczki na podłodze lepowej. Fot. W. Piotrowski
Pułapka delta z feromonem do monitoringu lotu motyli owocówki jabłkóweczki. Fot. W. Piotrowski

Zwalczanie zwójek liściowych należy rozpocząć już wiosną, przed kwitnieniem drzew. Zabieg przeprowadzony w tym okresie ma duży wpływ na ich liczebność w okresie lata i znacznie ułatwia walkę z ta groźną grupą szkodników. Jest to też jedyny taki okres w sezonie wegetacyjnym, kiedy niezależnie od składu gatunkowego żerują gąsienice wszystkich gatunków bytujących w danym sadzie. Zabieg zwalczający zwójkę siatkóweczkę i wydłubkę oczateczkę należy wykonać w fazie zielonego pąka jabłoni. Zwójkę bukóweczkę i zwójkę różóweczkę lepiej jest zwalczać trochę później, w fazie różowego pąka. Ważne jest by opryskiwanie wykonać w ciepły dzień najlepiej w temperaturze powyżej 15oC, co sprzyja możliwości kontaktu gąsienic z zastosowanym insektycydem. Dalszą ochronę należy prowadzić w okresie lata, w czasie masowego wylęgania się gąsienic zwójkówek. 

Gąsienica wydłubki oczateczki. Fot. W. Piotrowski
Motyle zwójki siatkóweczki na podłodze lepowej. Fot. W. Piotrowski

Do określania letnich terminów zwalczania bardzo pomocne jest prowadzenie obserwacji odłowów ich motyli w pułapki z feromonem. Lot motyli wiosennego (I) pokolenia zwójki siatkóweczki rozpoczyna się w drugiej połowie maja i trwa do końca czerwca lub pierwszej dekady lipca. Najwięcej motyli w pułapkach najczęściej stwierdza się w pierwszej lub drugiej dekadzie czerwca. Lot motyli letniego (II) pokolenia jest dłuższy i przypada na drugą połowę lipca i sierpień, zazwyczaj jednak główny wylot kończy się już około połowy sierpnia. Zabieg zwalczający wylęgające się gąsienice zwójki siatkóweczki należy wykonać po upływie średnio 8-12 dni od stwierdzenia w pułapce kilkanaście i więcej motyli w ciągu tygodnia. Przypada to po upływie 2-3 tygodni od początku regularnego lotu motyli poszczególnych pokoleń. Zabieg na pierwsze pokolenie najczęściej wykonuje się w drugiej połowie czerwca, a na letnią generację w pierwszej połowie sierpnia. Lot motyli wiosennego pokolenia zwójki bukóweczki rozpoczyna się na początku czerwca i trwa średnio 1,5-2 miesiące. Wyloty motyli są nieregularne i trudniej jest je interpretować niż zwójki siatkóweczki. Masowe występowanie gąsienic wiosennego pokolenia obserwuje się w drugiej połowie czerwca oraz w lipcu i wtedy należałby przeprowadzić ich zwalczanie. Pod koniec drugiej połowy sierpnia rozpoczyna się lot letniego pokolenia tej zwójki, a gąsienice tej generacji żerują pod koniec lata i jesienią, aż do zbioru owoców. Lot motyli wydłubki oczateczki rozpoczyna się na początku czerwca i trwa około 2,5 miesiąca.Dlatego, mimo iż jest to gatunek 1-pokoleniowy, gąsienice są obecne w sadach przez większą część sezonu. W okresie letnim zwalczanie zazwyczaj wykonuje się w połowie lipca i ewentualnie drugi zabieg w sierpniu. Lot motylizwójki różóweczki rozpoczyna się w drugiej i trzeciej dekadzie czerwca i trwa do końca lipca. Wylatujące motyle składają jaja, które wiosną następnego roku dają początek kolejnemu pokoleniu. Zabieg zwalczający należy wykonać w czasie wylęgania się gąsienic z zimujących złóż jaj, czyli na początku różowego pąka jabłoni. 

Złoże jaj zwójki różóweczki z wylęgającymi się gąsienicami. Fot. W. Piotrowski
Owoc uszkodzony przez gąsienice zwójki siatkóweczki. Fot. W. Piotrowski

Od 2020 do zwalczania m.in. owocówki jabłkóweczki i zwójkówek liściowych na jabłoni i gruszy został zarejestrowany preparat Delegate 250 WG w dawce 0,3 kg/ha. Preparat zawiera substancję czynną spinetoram będącą związkiem z grupy spinozyn. Delegate 250 WG (o którym na portalu E-pole.pl pisaliśmy również tutaj) jest preparatem o działaniu kontaktowym i żołądkowym, a na roślinie działa powierzchniowo i translaminarnie. Preparat ma krótki okres karencji wynoszący 7 dni. Na podstawie badań przeprowadzonych w IO-PIB skuteczność tego produktu Delegate 250 WG w zwalczaniu owocówki jabłkóweczki wyniosła 88,7%. W tym doświadczeniu oceniano także efektywność ww. produktu do zwalczania zwójki siatkóweczki i choć przy wyznaczaniu terminu zabiegu nastawiono się głównie na zwalczanie owocówki jabłkóweczki to uzyskano 75,0% skuteczność zwalczania tej zwójki.

 

Mgr inż. Wojciech Piotrowski

Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut Badawczy, Skierniewice

 

<< powrót do listy artykułów